बजारको माग र चुनावी चहलपहलसँगै अण्डाको मूल्यमा वृद्धि, अझै लागत उठाउनै संघर्ष गर्दै किसान

नेपाली बजारमा माग र आपूर्तिको सन्तुलनमा आएको फेरबदलसँगै अण्डाको उपभोक्ता मूल्यमा पुनः वृद्धि भएको छ। नेपाल लेयर्स कुखुरापालक संघले बजारको पछिल्लो अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै अण्डाको फार्म मूल्य बढाउने निर्णय लिएको हो। नयाँ दररेट अनुसार ठूलो अण्डाको मूल्य प्रतिक्रेट ४९५ रुपैयाँ पुगेको छ भने मझौला अण्डाको मूल्य ४७५ रुपैयाँ कायम गरिएको छ। यसअघिको तुलनामा दुवै प्रकारका अण्डाको मूल्यमा प्रतिक्रेट ३० रुपैयाँले बढोत्तरी भएको देखिन्छ।

मूल्य वृद्धिको यो शृङ्खलालाई संघले राजनीतिक र सुरक्षात्मक कारणहरूसँग पनि जोडेको छ। निर्वाचनको गतिविधिले बढाएको खपत र सीमा क्षेत्रमा गरिएको कडाइका कारण आन्तरिक उत्पादनको माग ह्वात्तै बढेकाले मूल्य समायोजन गर्नुपरेको व्यवसायीहरूको तर्क छ। यद्यपि अहिलेको मूल्य वृद्धिले अझै पनि किसानको उत्पादन लागतलाई धान्न सकेको देखिँदैन। संघको तथ्यांक अनुसार एउटा अण्डा उत्पादन गर्न किसानलाई १९ रुपैयाँ १२ पैसा लागत पर्छ, जसको अर्थ एक क्रेट अण्डाको लागत मूल्य नै ५७४ रुपैयाँभन्दा बढी हुन आउँछ।

विगतको तुलनामा यो मूल्य अझै पनि उच्चतम बिन्दुमा भने पुगेको छैन। गत मंसिर महिनामा अण्डाको मूल्यले ऐतिहासिक रेकर्ड राख्दै प्रतिक्रेट ५६५ रुपैयाँसम्म पुगेको थियो। हाल किसानले लागतभन्दा कम मूल्यमा उत्पादन बेचिरहनु परेको अवस्थामा बजारको माग अनुसार संघले समर्थन मूल्य तोक्दै आएको छ। एकातिर उपभोक्तालाई बढ्दो मूल्यले असर पारेको छ भने अर्कोतिर उत्पादन लागत र बिक्री मूल्यबीचको खाडलले कुखुरापालक किसानहरू अझै पनि दबाबमा रहेका छन्।