अस्ताए ह्यू मासकेला

दक्षिण अफ्रिकाका प्रसिद्ध ‘ज्याज’ संगीतकार ह्यु मासकेलाको जोहानस्बर्गस्थित अस्पतालमा निधन भएको छ । रंगभेद विरोधी अभियानकर्मीको रुपमा चिनिएका मासकेला ७८ वर्षका थिए । लामो समयदेखि प्रोस्टेट क्यान्सरबाट पीडित मासकेलाको उपचारका क्रममा जोहानस्बर्गमा निधन भएको उनको परिवारले एक विज्ञप्तिमार्फत पुष्टी गरेको हो । फरक खालको अफ्रिकी ‘ज्याज’ धुनका लागि र ‘सोएटो ब्लुज’जस्ता चर्चित गीतहरुबाट मासकेलाले विश्वव्यापी ख्याति कमाएका थिए ।

सन् १९७७ मा मासकेलाले लेखेको ‘सोएटो ब्लुज’ बोलको गीत रंगभेद विरोधी आन्दोलनको पर्याय नै बनेको थियो । उनलाई दक्षिण अफ्रिकामा ‘ज्याज’ संगीतका पिता पनि मानिन्छ । एक विज्ञप्ति जारी गर्दै दक्षिण अफ्रिकी राष्ट्रपति ज्याकोब जुमाले मासकेलाको निधनबाट मुलुक र त्यहाँको संगीत उद्योगका लागि अपूरणीय क्षति पुगेको उल्लेख गरेका छन् । दक्षिण अफ्रिकामा स्वतन्त्रतता प्राप्तिका लागि मासकेलाले पु¥याएको योगदान कहिल्यै बिर्सिन नसकिने पनि जुमाले उल्लेख गरेका छन् । सन् १९६० मा २१ वर्षको हुँदा उनले दक्षिण अफ्रिका छोडेका थिए । त्यसपछिको ३० वर्ष उनले निर्वासित जीवन बिताएका थिए ।

दक्षिण अफ्रिकाका रंगभेद विरोधी नेता नेल्सन मण्डेलालाई थुनामुक्त गरिएपछि उनी सन् १९९० मा मात्र स्वेदश फर्किएका थिए । सन् १९८६ मा उनले गाएको ‘ब्रिंग होम नेल्सन मन्डेला’ गीत नेल्सन मण्डेलाको रिहाइको माग गर्दै गरिएको आन्दोलनको मुख्या हिस्सा नै बन्ने गरेको थियो । सन् २०१० को जून महिनामा उनले दक्षिण अफ्रिकामा आयोजना गरेको फिफा विश्वकप फुटबलको उद्घाटन समारोहमा सांगीतिक प्रस्तुति पनि दिएका थिए । मासकेलाको निधनले एउटा युगको अन्त्य भएको टिप्पणी गरिएको छ । संगीत, रंगमंच तथा सामाजिक र राजनीतिक अभियानमा उनले पु¥याएको विशिष्ट योगदानका लागि उनलाई ठूलो सम्मानका साथ हेर्ने गरिन्छ ।