एउटा त्यस्तो गायक जो आफ्नो देशभन्दा चर्चित बन्यो

कुनै व्यक्ति आफ्नो खुबी र कामका कारण यति धेरै प्रशिद्ध हुन्छ कि उसले आफ्नो वरपरको भौगोलिक सिमाना मात्रै होइन देशकै सिमा पार गरेर विश्वव्यापी बन्न पुग्छ । त्यति मात्रै होइन केही यस्ता व्यक्ति छन् ती तीनका देशभन्दा बढि चर्चित छन् । त्यसैमध्येका एक हुन् जमैकन गायक, गीतकार तथा संगीतकार बब मार्ली । संगीतमा सामान्य रुची राख्ने व्यक्तिले पनि बब मार्लीलाई चिनिसकेको हुन्छ । तीनै विश्वविख्यात गायक बम मार्लीको जन्म सन् १९४५ फेब्रुअरी ६ मा भएको थियो । आज हामी तीनै विश्वविख्यात गायक र उनले गीतमार्फत सामाजिक चेतना वृद्धिमा पु्र्याएको योगदानको स्मरण गर्दैछौं । उत्तर र दक्षिण अमेरिकी महादेश बीचको टापु वेष्ट इन्डिज समुद्रको बीचमा पर्ने देश जमाइकाको राजधानी किङ्गस्टनमा उनी जन्मिएका हुन् । भनिरहन नपर्ला बाँकी विश्वले बरु जमैकालाई नचिन्ला तर बब मार्लीलाई भने अवश्य चिन्छ ।

उनी गोरा जातीका बाबु र काला जातीका आमाबाट जन्मिएका थिए । तर बाल्यकालदेखि नै काला जातीमाथि गरिएको अन्याय अत्याचार देख्दै र भोग्दै हुर्किएका उनले आफुलाई पनि अफ्रिकन काला जातिकै रुपमा विश्वमा चिनाए । त्यति मात्रै होइन, उनले काला जातीमाथिको अन्याय र दुव्र्यवहारको विरोध गर्दै विभिन्न मुक्तिसग्राममा पनि सहभागि बनाउँदै लगे । उनको औपचारिक गायनयात्रा नै जिम्बाबेका जनताले चलाएको मुक्ती आन्दोलनमा गाउने क्रममा भएको थियो । गीतमार्फत काला जातीलाई आफु माथि भइरहेको उत्पीडनको विरुद्धमा उनले कसरी जागरुक गराउँथे भन्ने एउटा उद्धाहरण उनको बफलो सोल्जर गीतबाट थाहा पाउन सकिन्छ ।

रक, रेगी र स्का जन्राका गीत गाउँदै विश्व विख्यात बनेका मार्लीको खास नाम नेस्ट रबर्ट माली हो । उनले गाएका बफलो सोल्जर, नो वुमन नो क्राई, सन इज साइनिङ लगायतका गीत अझै पनि उस्तै र उत्तिकै चर्चित छन् । उनले बम भोलेनाथ बोलको एउटा हिन्दु भजन पनि गाए । म मार्ली निकै उमेर मात्रै बाँचे । ३६ वर्षको उमेरमै सन १९८१, मे ११ एघारमा उनको अमेरिकाको फ्लोरिडामा मृत्यु भयो । उनको मृत्यु मेलोनोमा नामक छालाको क्यान्सरबाट भएको थियो । बब मार्ली मृत्यृु पछि पनि कत्ति चर्चित छन् भने गीत सुनेर उनको स्मरण गर्नु त छँदैछ, क्याप, टिसर्टमा प्रिन्ट भएर पनि युगौयुग बाँच्ने छाँट देखाइरहेका छन् ।