फिक्स्ड लाइन इन्टरनेटमा पनि टेलिकम नै अगाडि

काठमाडौं । भ्वाइस टेलिफोन र मोबाइल इन्टरनेट सेवामा सबैभन्दा अगाडि रहेको नेपाल टेलिकम फिक्स्ड लाइन इन्टरनेटमा पनि अगाडि देखिएको छ । फिक्स्ड लाइन इन्टरनेट विस्तारका लागि तीन दर्जनभन्दा बढी इन्टरनेट सेवा प्रदायकहरूले अनुमतिपत्र पाएको भए पनि त्यसमध्ये टेलिकम नै अगाडि रहँदै आएको छ ।

नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार टेलिकमको फिक्स्ड लाइन इन्टरनेटमा कुल १ लाख ९८ हजार ५ सय ५६ ग्राहक रहेका छन् । जसमा एडिएसएलतर्फ सबैभन्दा बढी १ लाख ७८ हजार ३ सय ८९, वाइम्याक्समा १६ हजार ५ सय ४५ र डायलपतर्फ ३ हजार ६ सय २२ ग्राहक छन् ।

फिक्स्ड लाइन इन्टरनेट सेवा विस्तारमा महत्वपूर्ण मानिएका इन्टरनेट सेवा प्रदायक (आइएसपी) अझै पनि उल्लेख्य रूपमा सेवा विस्तार गर्न सकिरहेका छैनन् । तथ्यांकअनुसार हाल तीन दर्जनको संख्यामा रहेका आइएसपीका ग्राहकको कुल संख्या २ लाख २८ हजारको हाराहारीमा मात्रै छ । जुन कुल इन्टरनेट प्रयोगकर्ताको १ दशमलव ४६ प्रतिशत मात्र हो । जसमा सबैभन्दा बढी वल्र्डलिंकले एक लाखभन्दा बढी ग्राहकलाई ब्रोडब्यान्ड इन्टरनेट सेवा प्रदान गर्दै आएको छ । त्यसबाहेक १० हजारमाथि ग्राहक संख्या रहेका आइएसपीहरूको संख्या आधा दर्जन मात्रै छ ।

इन्टरनेटको पहुँच कति पुग्यो ?
प्राधिकरणको तथ्यांकअनुसार हालसम्म १ करोड ५५ लाख ५७ हजार जनतामा इन्टरनेट सेवा पुगिसकेको छ । जुन कुल जनसंख्याको ५८ दशमलव ७२ प्रतिशत हो । करिब ९६ प्रतिशत मोबाइल इन्टरनेट नेपालमा कुल इन्टरनेट प्रयोगकर्तामध्ये करिब ९६ प्रतिशत अर्थात् १ करोड ४९ लाख ३० हजारले मोबाइल इन्टरनेट प्रयोग गरिरहेका छन् । हाल नेपाल टेलिकम, एनसेल र स्मार्ट टेलिकमले जिपिआरएस, थ्रिजी तथा फोरजी मोबाइल इन्टरनेट दिँदै आएका छन् । त्यसबाहेक ४ प्रतिशतले मात्रै फिक्स्ड लाइन तथा सिडिएमए इभिडिओ इन्टरनेट चलाउने गरेका छन् ।

के भन्छन् सरोकारवाला ?
अहिले आइएसपीहरूलाई वायरलेस माध्यमबाट उच्च गतिको इन्टरनेट विस्तार गर्न फ्रिक्वेन्सीको अभाव छ । उच्चगतिको इन्टरनेट लैजाने माध्यम एफटिटिएच नै हो । तर, त्यसमा ठूलो लगानी आवश्यक हुन्छ । आइएसपीहरू त्यत्रो ठूलो लगानी गर्न सक्ने अवस्थामा छैनन् । पूर्वाधारमा लगानी जुटाउन समस्या भएकै कारण हामी सहरी क्षेत्रभन्दा बाहिर जान सकिरहेका छैनौँ । –सुमनलाल प्रधान, पूर्वअध्यक्ष, आइस्पान

फिक्स्ड लाइन इन्टरनेटका ग्राहक मोबाइल सेवाका ग्राहकभन्दा अलि भिन्न हुन्छन् । एउटा घर ग्राहकका रूपमा गणना हुने गरेको भए पनि त्यसबाट औसत ५ देखि ६ जनासम्मले इन्टरनेट प्रयोग गरिरहेका हुन्छन् । त्यस हिसाबले फिक्स्ड लाइन इन्टरनेटको पहुँच तथ्यांकमा देखिएभन्दा केही बढी नै हुन्छ । ग्रामीण दूरसञ्चार विकास कोषको रकमबाट देशभर अप्टिकल फाइबर बिछ्याउने कार्य सम्पन्न भएपछि पहुँच बढ्ने देखिन्छ । -मीनप्रसाद अर्याल, प्रवक्ता, नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरण