डेङ्गु विरुद्ध देशव्यापी तीनमहिने अभियान सुरु: ‘सफा शुक्रबार’ मार्फत लामखुट्टेको बासस्थान नष्ट गरिने, जनसचेतनाका कारण सङ्क्रमण घट्दो

नागरिकको स्वास्थ्य सुरक्षालाई उच्च प्राथमिकता दिँदै स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयले देशव्यापी रूपमा तीनमहिने डेङ्गु सचेतना अभियानको शुभारम्भ गरेको छ।  यो राष्ट्रिय अभियान आजदेखि औपचारिक रूपमा सुरु भएको हो। साउन, भदौ र असोज महिनामा डेङ्गुको सङ्क्रमण तीव्र रूपमा फैलिने जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै मन्त्रालयले स्थानीय तह र नागरिक समाजको सहभागितामा यसलाई सञ्चालनमा ल्याएको हो।

यस अभियानअन्तर्गत सबै सार्वजनिक निकाय, विद्यालय र समुदायमा लामखुट्टेको बासस्थान खोजी गरी नष्ट गर्न प्रत्येक हप्ता ‘हरेक शुक्रबार, सफा शुक्रबार’ कार्यक्रम सञ्चालन गरिनेछ। इपिडेमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका कीटजन्य रोग नियन्त्रण शाखा प्रमुख डा. गोकर्ण दाहालका अनुसार डेङ्गुको बढी जोखिम हुने होटल, अटो ग्यारेज, कबाडी स्थल र निर्माणाधीन भवनहरूलाई विशेष ‘फोकस’ गरेर नियमित अनुगमन र पानी निकासको व्यवस्था मिलाइनेछ। विद्यालयहरूमा पनि व्यवहार परिवर्तनका लागि ‘साथी शिक्षा कार्यक्रम’ र सरसफाइ टोली गठन गरिनेछ।

पछिल्ला वर्षहरूको तथ्याङ्क हेर्दा सूचना सम्प्रेषण र जनसचेतनाका कारण नेपालमा डेङ्गु सङ्क्रमितको सङ्ख्यामा उल्लेख्य कमी आएको देखिन्छ। महाशाखाका अनुसार सन् २०२२ मा ५६ हजार रहेको सङ्क्रमितको सङ्ख्या घटेर सन् २०२५ मा आठ हजारमा सीमित भएको थियो। यही सकारात्मक प्रभावलाई निरन्तरता दिन आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को निर्णय बमोजिम यो वर्ष पनि तीनमहिने एकीकृत अभियानलाई निरन्तरता दिइएको मन्त्रालयले स्पष्ट पारेको छ।

यस अभियानलाई स्थानीय स्तरमा प्रभावकारी बनाउन सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयले सबै स्थानीय तहलाई परिपत्र जारी गरिसकेको छ। वडा कार्यालय, टोल विकास संस्था र स्वास्थ्य संस्थाहरूको आपसी समन्वयमा समुदायकै प्रत्यक्ष सहभागिता जुटाई लामखुट्टे नष्ट गर्ने कार्य अघि बढाइनेछ। नागरिकले आफ्नै घर र कार्यस्थलबाट सरसफाइको प्रयास गरेमा सङ्क्रमणलाई पूर्ण रूपमा नियन्त्रण गर्न सकिने चिकित्सकहरूको भनाइ छ।

अन्ततः सरकारको यो नीतिगत कदम र समुदायको सक्रियताले डेङ्गुको प्रकोपलाई बेलैमा रोक्न ठूलो मद्दत पुग्ने विश्वास गरिएको छ। सचेतना र सरसफाइ नै यो महामारी विरुद्धको अचुक हतियार भएकाले प्रत्येक नागरिकले यस महाअभियानमा आफ्नो तर्फबाट योगदान पुर्‍याउनु आवश्यक देखिन्छ।