जुम्लाबाट ४१ करोडभन्दा बढीको स्याउ निर्यात

हिमाली क्षेत्रको रैथाने अर्गानिक उत्पादन र नेपाली अर्थतन्त्रको बलियो खम्बा बन्दै गएको जुम्ली स्याउले यस वर्ष स्वदेशी तथा विदेशी बजारमा आफ्नो छुट्टै पहिचान स्थापित गरेको छ । जुम्लाको स्याउ खेतीले आर्जन गरेको ऐतिहासिक सफलतालाई नवीन ढंगले विश्लेषण गरिएको हो । गत आर्थिक वर्ष २०८२-८३ मा जुम्लाले कुल एक करोड ८२ लाख ४५ हजार केजी स्याउ उत्पादन गरी अर्थतन्त्रमा उल्लेख्य योगदान पुर्‍याएको छ ।

कृषि विकास कार्यालय जुम्लाका प्रमुख रामभक्त अधिकारीका अनुसार कुल उत्पादित स्याउमध्ये करिब ७० प्रतिशत अर्थात् एक करोड २६ लाख ५४ हजार केजी स्याउ नेपाली बजारमा नै खपत भएको छ । बाँकी ३० प्रतिशत अर्थात् ५५ लाख ९१ हजार केजी स्याउ भारततर्फ निर्यात गरी जुम्लाले कुल ४१ करोड ३७ लाख ३४ हजार रुपैयाँ बराबरको प्रत्यक्ष वैदेशिक आम्दानी भित्र्याउन सफल भएको छ । भारतीय उपभोक्ताहरूले जुम्लाको स्याउलाई विशेष स्वाद र गुणस्तरका कारण ‘पहाडीय चिसो स्याउ’ भन्दै अत्यधिक रुचाउने गरेका छन् ।

नेपाली तथा भारतीय बजारमा जुम्ली स्याउको माग अकासिँदै गएपछि कृषि विकास कार्यालयले चालु आर्थिक वर्ष २०८३-८४ मा ८० करोड मूल्य बराबरको स्याउ निर्यात गर्ने महत्त्वाकाङ्क्षी लक्ष्य लिएको छ । यसका लागि कार्यालयले दुई करोड ७० हजार केजी स्याउ उत्पादन गर्ने विशेष योजना अघि सारेको छ । हाल चार हजार ६०५ हेक्टर क्षेत्रफलमा भइरहेको स्याउ खेतीलाई यसै वर्ष थप १०८ हेक्टर क्षेत्रफलमा विस्तार गर्ने गरी प्राविधिक तयारी पूरा भइसकेको छ ।

उत्पादन र उत्पादकत्व वृद्धि गर्नका लागि कृषि विकास कार्यालयले जुम्लाका ८०० रैथाने किसानहरूलाई समेटेर बगैँचा काँटछाँट सम्बन्धी विशेष हिउँदे अभियान समेत सञ्चालन गरिसकेको छ । यस प्राविधिक प्रयासले आगामी दिनमा स्याउका दानाहरू ठुला, पोटिला, स्वादिष्ट र रङ्गीन भई आकर्षक देखिनेछन् । जसका कारण किसानहरूले आफ्नो श्रमको उचित बजार मूल्य पाउने र आर्थिक रूपमा थप आत्मनिर्भर बन्ने विश्वास लिएका छन् ।

पोषणविद् र चिकित्सकहरूका अनुसार जुम्ली स्याउ स्वास्थ्यका लागि उच्चकोटिको फल हो, जसको बोक्रा नताछी खाँदा पर्याप्त फाइबर पाइने र पेट सम्बन्धी रोग लाग्नबाट बचाउँछ ।