नेपालमा बाघको सङ्ख्या बढ्यो, नयाँ गणनाअनुसार ४२९ पुगे

विश्व बाघ दिवसको अवसरमा कृषि, वन तथा पर्यावरण मन्त्रालयले नेपालमा बाघको कुल सङ्ख्या वृद्धि भई ४२९ पुगेको तथ्याङ्क सार्वजनिक गरेको छ। जैविक विविधता र प्राकृतिक पर्यावरण संरक्षणमा नेपालले हासिल गरेको यो सफलताले अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा नेपालको संरक्षण प्रयासलाई उल्लेखनीय मानिएको छ। मन्त्री गिता चौधरीद्वारा सार्वजनिक गरिएको २०८२ को यो गणनाले रैथाने वन्यजन्तु संरक्षणमा नेपालको प्रतिबद्धतालाई जनसमक्ष पुष्टि गरेको छ। प्रत्येक वर्ष जुलाई महिनाको २९ मा बाघ दिवस मनाइन्छ ।

नयाँ गणना अनुसार नेपालका पाँच प्रमुख राष्ट्रिय निकुञ्जहरू बाघको सुरक्षित बासस्थान बनेका छन्, जसमा चितवनमा १४५, बर्दियामा ११२, पर्सामा ७१, बाँकेमा ५१ र शुक्लाफाँटामा ५० वटा बाघ फेला परेका छन्। सन् २०२२ को अघिल्लो गणनामा मुलुकभर केवल ३५५ बाघ रहेकोमा यसपटक उल्लेख्य वृद्धि देखिएको हो। बासस्थानको वैज्ञानिक व्यवस्थापन र आहार प्रजातिको प्रवर्धनका कारण बाघको प्रजनन र बाँच्ने दर बढेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

नेपालले सन् २००९ देखि प्रत्येक चार वर्षमा आवधिक रूपमा बाघको गणना गर्दै जैविक प्रणालीको सूक्ष्म अनुगमन गर्दै आएको छ। सन् २०१० मा १२१ बाट सुरु भएको यो यात्रा सन् २०१४ मा १९८ र २०१८ मा २३५ हुँदै अहिलेको बलियो सङ्ख्यासम्म आइपुगेको हो। प्राकृतिक खाद्य शृङ्खलाको उच्च तहमा रहने यो प्रजातिको वृद्धि हुनुले नेपालको वन क्षेत्र स्वस्थ र सन्तुलित रहेको वन अवस्थाबारे सकारात्मक सङ्केत गर्दछ।

सन् २०१० को सेन्ट पिटर्सबर्ग घोषणापत्रको मर्म र नेपाल सरकारको वन नीतिलाई आत्मसाथ गर्दै पर्या–पर्यटन र वन्यजन्तु मैत्री विकासलाई प्राथमिकता दिइएको छ।