भ्रष्टाचारी र अपराधीले किन राजनीतिमा अवसर पाउँछन् ?

काठमाडौं, कात्तिक १ – प्रहरीको मोष्ट वाण्टेड सूचिमा रहेकादेखि भ्रष्टाचार गरेर जेलको चिसो हावा खाएकासम्मले नेपाली राजनीति अवसर पाउँदै आएका छन् ।

प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभाको चुनाव नजिकिएसँगै यिनै डन तथा भ्रष्टाचारीहरुले उम्मेदवारको लागि अवसर पाउने सम्भावना छ । उम्मेदवारको टिकट पाउनेदेखि टिकट बाँड्नेसम्मको छवी राम्रो छैन । उनीहरुमध्ये कोही प्रहरीको सर्वाधिक खोजीको सूचिमा छन् । त कोही सर्वोच्च अदालतबाट दोषी ठहर भएका छन् । नेपाली राजनीतिमा हालीमुहाली भएका केही अपराधीहरु यस्ता छन् :

दीपक मनाङे

नेकपा एमाले मनाङले दीपक मनाङेलाई प्रदेशसभा चुनावको लागि क्षेत्र नम्बर २ को प्रत्यक्ष उम्मेदवारमा सिफारिस गरेको छ । उनी केही समय पहिले राप्रपा छाडेर एमालेमा प्रवेश गरेका थिए ।

मनाङेलाई स्थानीय तहको पहिलो चरणको चुनाव अगाडि नै महानगरीय प्रहरी परिसर काठमाडौंले सुरक्षा चुनौती भन्दै पक्राउ गरेको थियो । उनी ५ दिन थुनामा बसेर छुटेका थिए ।

उनी अवैध असुली र गुन्डागर्दी र अकुत सम्पत्ति कमाएको आरोपमा पक्राउ पर्दै आएका छन् । आपराधिक गतिविधि सञ्चालन गरेर अकुत सम्पत्ति कमाएको आरोपमा मनाङेले सम्पत्ति शुद्धीकरणको मुद्दा खेपेका थिए । उनीमाथि झन्डै १५ करोड रुपैयाँ अकुत सम्पत्ति आर्जन गरेको आरोप लागेको थियो । विशेष अदालतले उनलाई सफाई दिएको थियो ।

गणेश लामा

राजनीतिमा हालिमुहाली भएका अर्का गुण्डा नाइके हुन् गणेश लामा । लामा विजयकुमार गच्छदार नेतृत्वको फोरम लोकतान्त्रिकका केन्द्रीय सदस्य थिए । लोकतान्त्रिक कांग्रेससँगको एकता कार्यक्रममा सोमबार प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवासँगै गुण्डा नाइके लामा देखिएपछि उनको राजनीतिकमा पनि हालीमुहाली भएको प्रष्टै देखिन्थ्यो । उनी लोकतान्त्रिकबाट चुनाव लड्ने भएपनि एकताका कारण पछि हटेको बताइन्छ । काभ्रेका स्थायी घर भएका लामा टेक्का पट्टा, अवैध असुली, गुण्डागर्दी जता कार्यमा संलग्न रहेको प्रहरीले जनाएको छ ।

गैरकानूनी रुपमा २७ करोड एकलाख रुपैयाँ बराबरको अकुत सम्पत्ति जम्मा गरेको आरोपमा सम्पत्ति शुद्धीकरण विभागले उनीविरुद्ध मुद्धासमेत हालेको थियो । तर, लामा केही समय जेल बसेपछि दोसो संविधानसभामा उम्मेदवारी दिएपछि विशेष अदालतमा ३ करोड रुपैयाँ धरौटी बुझाएर छुटेका थिए  ।

गणेश थापा

भ्रष्टाचारी ठहर भएर राजनीतिमा हालिमुहाली भएका अर्का व्यक्ति हुन् गणेश थापा । २०७२ कात्तिक ३० गते थापालाई फिफाले भ्रष्टाचार गरेको प्रमाणित गर्दै फुटबल गतिविधिबाट १० वर्षका लागि प्रतिबन्ध लगायो ।

सन् २००९ र २०११ मा भएको फिफा कार्यकारी समिति एएफसीको चुनावमा थापाले घुस लिई भ्रष्टाचार गरेको आचार संहितासम्बन्धी कमिटीले ठहर गरेको छ । थापाले पटक–पटक पदको दुरुपयोग गर्दै आर्थिक अपचलन गरेको भन्दै फिफाले १० वर्षको प्रतिबन्ध लगाएको थियो ।

थापालाई झण्डै २१ लाख रुपैयाँ जरीवाना पनि तोकियो । थापाले भ्रष्टाचार गरी अकुत सम्पत्ति कमाएको विषय चर्चामा भइरहकै बेला २०७२ भदौ १३ गते तत्कालीन राप्रपा नेपालले उनलाई सांसद बनाएको थियो । जेलसम्म चलान हुनसक्ने अवस्थामा पुगेका थापा जसबाट जोगिएका थिए ।

खुमबहादुर खड्का

नेपाली कांग्रेसका रानीतिक खेलाडी हुन् खुमबहादुर खड्का । नेपाली कांग्रेसले प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभाको चुनावका लागि उम्मेदवार छान्न बनाएको १७ सदस्यीय संसदीय बोर्ड समितिमा उनी पनि छन् ।

भ्रष्टाचारी ठहर भएर जेल बसिसकेका खुमबहादुर खड्कालाई चुनावमा उम्मेदवार बन्न कानुनले छेके पनि खड्का कांग्रेसको उम्मेदवार चयन गर्ने समितिमा परेका छन् ।

खड्का दाङबाट प्रतिनिधिसभा चुनावका लागि उम्मेदवारको सिफारिसमा पनि परेका छन् । संसदीय बोर्डले चुनावमा उम्मेदवार छान्ने तथा सरकारमा जाँदा मन्त्रीहरुको नाम टुंगो लगाउने भएकाले सबैभन्दा शक्तिशाली संरचना मानिन्छ ।

खड्कालाई सर्वोच्च अदालतले ३० साउन ०६९ मा भ्रष्टाचारी ठहर गर्दै डेढ वर्ष कैद, ९४ लाख ७४ हजार १ सय २२ रुपैयाँ बिगो र त्यति नै जरिवाना गर्ने फैसला सुनाएको थियो ।

मानबहादुर तामाङ

राजनीतिको आवरणमा सुन तस्करी गर्ने व्यक्ति हुन मानबहादुर तामाङ । चीनबाट सुन तस्करी गर्ने गरेको आरोपमा प्रहरीले तामाङलाई सोमबार पक्राउ गरेको छ । गएको भदौ १९ गते काठमाडौंको क्षेत्रपाटीबाट बरामद भएको ८८ किलो सुन तस्करीमा तामाङको संलग्नता रहेको प्रहरीको दाबी छ ।

यसरी सुन तस्करीमा संलग्न तामाङ नेपाली कांग्रेसको समानुपातिक उम्मेदवारको सूचीमा परेका छन् । कानुनी प्रावधानअनुसार यस्ता भ्रष्टाचारी, गुण्डा नाइके तथा नैतिक पतन देखिएकाहरुले चुनावमा भाग लिन तथा राजनीतिक दलको सदस्यसम्म बन्न नपाउने कानुनी प्रावधान छ । तर यिनै गुण्डा नाइके मिनकृष्ण महर्जन, रोज राण, राजु गोर्खाली तथा भ्रष्टाचारीहरुको पनि नेपाली राजनीतिमा हालिमुहाली छ ।

उनीहरुले नेपाली राजनीतिमा अपराधीले किन अवसर पाउँछन त ? यसबारे अपराध विज्ञ तथा पूर्व डिआइजी हेमन्त मल्ल राजनीतिकै आडमा उनीहरु गुण्डा र भ्रष्टाचारी भएकाले उनीहरुको हालिमुहाली हुनु नौलो नभएको बताउनुहुन्छ । राजनीतिक संरक्षणकै कारण एउटा टोल गुण्डा पछि गुण्डा नाइके हुने र राजनीतिमा हालिमुहाली हुने गरेको उहाँको भनाई छ । गुण्डाहरु राजनीतमा आबद्ध हुनका पछाडि तीनवटा मुख्य कारण रहेको मल्ले बताउनुभयो ।

सेफ ल्याण्डिङ कसरी हुने

गुण्डागर्दीमा  लागेर आफूलाई चाहिँदो सम्पत्ति आर्जन गरेपछि उनीहरु सेफ ल्याण्डिङ हुन राजनीतिमा आवद्ध हुने गर्छन् । नेताहरुले पनि आफ्नो व्याक फोर्सका रुपमा गुण्डाहरुलाई राजनीतिमा भित्र्याउने गर्छन् ।

आफूमा लागेका मुद्दा फिर्ता लिन

राजनीतिमा आबद्ध भएपछि आफूमाथि लागेका आपराधिक मुद्दा फिर्ता लिन दबाब दिनु पनि गुण्डा नाइकेहरुको एउटा काम हो । उनीहरु राजनीतिमा आबद्ध हुने र केही सामाजिक काम गरेजसो गर्दै आपराधिक मुद्दा फिर्ता ल्याउन राजनीतिमा छिर्ने गर्छन् ।

भविष्यमा पनि यस्तै अपराधिक काम गर्न

आफ्नो आपराधिक क्रियाकलापलाई सुरक्षितसाथ निरन्तरता दिन उनीहरु राजनीतिमा आबद्ध हुने र उनीहरुको राजनीतिमा हालिमुहाली हुने गरेको छ । राजनीतिक संरक्षणका आधारमा गुण्डागर्दी र परेको खण्डमा नेतालाई आर्थिक सहयोग समेत गर्ने भएकाले नेताहरुले पनि गुण्डालाई राजनीतिमा स्थान दिने गरेका छन् । जसका कारण आपराधिक क्रियाकलापमा लागेकाहरुको नेपाली राजनीतिमा हालिमुहाली हुने गरेको छ ।

अर्का एकजना अपराधविद अनुसार नेताहरुले आफ्नो संरक्षण र चुनावी माहोल बनाउन गुण्डाहरुको आड लिने गरेकाले त्यसको क्षतिपूर्तिका लागि गुण्डा नाइकेहरुले टिकट पाउने गरेको बताउँछन् । उज्यालो अन्लाईन बाट