यसकारण हारे अष्टलक्ष्मी शाक्य र भीम आचार्य

काठमाडौँ, माघ २७ । नेकपा एमालेका उपाध्यक्ष अष्टलक्ष्मी शाक्य र सचिव भीम आचार्य मुख्यमन्त्रीको दौडमा नराम्रोसँग पछारिएका छन् ।

चर्चाकै नरहेका र मुख्यमन्त्रीका लागि खासै इच्छा पनि व्यक्त नगरेका डोरमणि पौडेल अष्टलक्ष्मीलाई हराउँदै शुक्रबार एकाएक प्रदेश नम्बर ३ को संसदीय दलको नेतामा निर्वाचित भए । अब मुख्यमन्त्री बन्ने बाटो पनि उनलाई खुलेको छ ।

मुलतः शाक्य हार्नुका पछाडि एमालेभित्रको चरमगुट मुख्य कारण हो । अष्टलक्ष्मी आफै सर्वसम्मत बन्न सम्भव भएन् । उनलाई आफ्नै गुटमा रहेकाले पनि विश्वास गरेनन् । किनकी चुनाव जितेलगत्तै प्रदेश नम्बर ३ मा मुख्यमन्त्रीका सबैभन्दा बढी दाबेदार देखिए । सर्वसम्मत बन्न नसकेपछि गुटगत चुनाव भयो, जसमा अष्टलक्ष्मी हारिन् । सभामुख मागिरहेका डोरमणिलाई मुख्यमन्त्री बन्ने भाग्य खुल्यो ।

एमालेका शीर्ष नेताहरुबीचको चरम गुटबन्दीको शिकार अष्टलक्ष्मी भएकी हुन् । एमाले अध्यक्ष ओलीमात्रै होइन्, माधव नेपाल र झलनाथ खनाल पनि यसमा उत्तिकै दोषी छन् । किनकी उनीहरुले अष्टलक्ष्मीलाई मुख्यमन्त्री बनाउन सामूहिक पहल नै गरेनन् ।

गएको महाधिवेशनमा माधव नेपाल टिमबाट उपाध्यक्ष जितेकी अष्टलक्ष्मीले सहानूभुति भोट ल्याउनेमा नेपाल पक्ष ढुक्क थियो । अष्टलक्ष्मी स्वयम पनि नेवार र महिलाको भोट आउनेमा ढुक्क थिइन् । तर, जात, वर्ग र लिंगले यो चुनावमा खासै अर्थ राखेन । जसका कारण काठमाडौँकै नेवार समुदायका केशव स्थापित र सानुकुमार श्रेष्ठ जस्ता नेताहरुको पनि उनले भोट पाइनन् । यसो त राजेन्द्र पाण्डे जस्ता नेताहरुलाई उनले आफ्नै टिममा समेट्न सकिनन् । उनी आफैको अंकगणित पनि कमजोर भयो । हार्ने चुनाव नउठ्न अध्यक्ष ओलीले गरेको आग्रह नमान्नु पनि उनको अर्को गल्ती हो । किनकी सर्वसम्मत बन्न नसक्दा उनले अरु कोही नेतालाई अघि सार्न सक्थिन् । हार्ने देख्दादेख्दा पनि माधव नेपाल र झलनाथ खनालले अष्टलक्ष्मीलाई रोक्न सकेनन् । उनका विकल्पमा पशुपति चौलागाईं, अरुण नेपाल जस्ता नेताहरु माधव नेपाल समूहसँग थिए ।

निर्मम रुपमा गुट हाबी भएका कारण चार दशकदेखि कम्युनिष्ट आन्दोलनमा सक्रिय अष्टलक्ष्मी पहिलो महिला मुख्यमन्त्री बन्न पाइनन् । २०२८ सालदेखि कम्युनिष्ट आन्दोलनमा सक्रिय रहेकी अष्टलक्ष्मी २०४९ सालदेखि निरन्तर एमालेको केन्द्रीय कमिटीमा छिन् ।

संयोग कस्तो परेको छ भने शुक्रबार १ नम्बर प्रदेशमा भएको संसदीय दलको चुनावमा माधव नेपाल समूहकै भनेर चिनिएका पार्टीका सचिव भीम आचार्य पराजित भए । उनले पनि आफ्नै समूहका सांसदहरुको समर्थन जुटाउन पाएनन् । शेरधन राई उठेपछि संस्थापन पक्षको समर्थन पाउने त सम्भव नै भएन् । जम्मा दुई मतको अन्तरले शेरधन संसदीय दलको नेता बने ।

प्रदेश नम्बर १ को इन्चार्ज समेत रहेका आचार्यलाई जीवन घिमिरेजस्ता माधव नेपाल समूहकै नेताहरुले टक्कर दिए । जसका कारण उनको मुख्यमन्त्री बन्ने यात्रामा बिराम लाग्यो । शेरधनका कारण पूर्वका कतिपय जातिय भोट पनि रोकियो । स्थानीय तहको चुनावमा पैसाको चलखेल भएको, मन्त्री हुँदा पार्टीले फिर्ता बोलाएको जस्ता आरोप र विगतका उनका इतिहासले पनि उनलाई धोका दियो । प्रदेश नम्बर एकमा ओली र नेपाल पक्ष हाराहारीकै अबस्थामा थियो । तर, उनले आफ्नो पक्षको मत जोगाउन सकेनन् ।

यसो त संसदीय दलको चुनाव जितेका डोरमणि पौडेल र शेरधन राई आफैमा योग्य र क्षमतावान नेता हुन् । पौडेल लगातार दुई कार्यकाल हेटौंडाको मेयर भएर चर्चा कमाएका नेता हुन् । उनी राज्य पुनर्संरचना र संघियताका विज्ञ समेत हुन् । विकासप्रेमी नेताका रुपमा पौडेल चिनिन्छन् ।

राई कलिलो उमेरमै पार्टीको जिल्ला नेतृत्व सम्हालेर चर्चामा आएका नेता हुन् । भोजपुरमा पार्टीको नेतृत्व गर्दै केन्द्रीय कमिटीसम्म आइपुग्दा अनि संचारमन्त्री बनेर काम गर्दा उनको क्षमताको परिक्षण भइसकेको छ । शालिन, दूरदर्शी र मिलनसार नेताका रुपमा राई चिनिन्छन् ।