नेपालको कुल सार्वजनिक ऋण झण्डै ३० खर्ब पुग्यो: कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको ४५ प्रतिशत हिस्सा ओगट्दा बढ्यो वित्तीय भार

सार्वजनिक ऋण व्यवस्थापन कार्यालयले सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदन अनुसार नेपालको कुल सार्वजनिक ऋण दायित्व २९ खर्ब ७४ अर्ब ९० करोड १५ लाख रुपैयाँ पुगेको छ ।  गत आर्थिक वर्ष २०८२-८३ को असार मसान्तसम्म आइपुग्दा देशको कुल वैदेशिक र आन्तरिक ऋण भार २९ खर्ब ७४ अर्ब ९० करोड १५ लाख रुपैयाँ पुगेको हो।

यो विशाल ऋण रकम नेपालको कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको ४५.०७ प्रतिशत हुन आउँछ, जसमा बाह्य ऋणको हिस्सा १५ खर्ब ९९ अर्ब र आन्तरिक ऋण १३ खर्ब ७५ अर्ब रुपैयाँ रहेको छ। एक वर्षको अवधिमा विनिमय दरको नोक्सानी समेत गरी कुल ३ खर्ब ८५ करोड रुपैयाँ थप हुनुले अर्थतन्त्रमा चुनौती थपेको छ।

सरकारले वार्षिक ५ खर्ब ९५ अर्ब ऋण परिचालन गर्ने लक्ष्य राखे पनि असार मसान्तसम्म ७५.०७ प्रतिशत अर्थात् ४ खर्ब ४७ अर्ब १८ करोड रुपैयाँ मात्र ऋण प्राप्त गर्न सकेको देखिन्छ। यसमा आन्तरिक ऋण लक्ष्यको नजिक पुगे पनि बाह्य ऋण प्राप्ति भने निकै कमजोर देखिएको छ।

सरकारले गत वर्ष ऋणको साँवा र व्याज भुक्तानीमा मात्रै ३ खर्ब ८६ अर्ब २२ करोड रुपैयाँ खर्च गरेको छ। वित्तीय व्यवस्थापनमा भएको यो  खर्चले देशको कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको ५.८५ प्रतिशत हिस्सा ओगटेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

विशेषगरी वैदेशिक विनिमय दरमा भएको घाटाका कारण सार्वजनिक ऋणमा ६.२४ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ। कुल ऋण वृद्धि हुनुमा विनिमय घाटाको हिस्सा मात्रै ५५ प्रतिशत भन्दा बढी रहनुले डलरको उतारचढावले नेपालको ऋणको भार लगातार बढाइरहेको स्पष्ट पार्छ।