चिनियाँ प्राध्यापककाे नेपाललाइ प्रश्नः उत्तर कोरिया बन्ने कि अमेरिका, जापान?

नेपाल आएका एक चिनियाँ विज्ञहरुले विभिन्न परियोजनाका नाममा चीनले देशहरुलाई ऋणको चंगुलमा पार्न खोजेका भन्ने आरोपको खण्डन गरेका छन्।  उनीहरुले चिनियाँ ‘डेप्ट ट्याप’को विषय पश्चिमा देशको ‘षडयन्त्रको सिद्धान्त’ भएको बताए। सेन्टर अफ साउथ एशिया स्टडिज तथा चिनियाँ राजदूतवासले आयोजना गरेको कार्यक्रममा बोल्दै उनीहरुले चीनले अघि सारेका ‘बेल्ट एन्ड रोड इनिसिएटिभ्स’ले कुनै पनि देशमा ऋणका जोखिममा नरहेको दाबी गरे।

चाइना एकेडेमी अफ सोसल साइन्सको नेसनल इन्स्टिच्युट अफ इन्टरनेसनल स्टडिजका प्राध्यापक ये हाइलिङले विदेशी ऋणको विषय पश्चिमाहरुको षडयन्त्रण सिद्धान्त मात्रै भएको दाबी गरे।‘सबैभन्दा धेरै ऋण भएको मुलुक जापान हो, अमेरिका पनि त्यस्तै छ। ऋण नभएको देश उत्तर कोरिया हाे उसकाे वैदेशिक ऋण शून्य छ,’ प्राध्यापक येले भने, ‘जापान, अमेरिका बन्ने कि उत्तर कोरिया बन्ने त्याे विचार गर्ने विषय हो। चिनियाँ डेप्ट ट्रयापको विषय पश्चिमा देशले अघि सारेको षड्यन्त्रणको सिद्धान्त मात्रै हो।’ ये दक्षिण एशियाली स्टडिजको एडिटोसिएर डिपार्टमेन्टमा प्रमुख समेत हुन्। कार्यक्रममा उनले बिआरआइको घोषणा भएपछि धेरै अफवाह, षडयन्त्रण सिद्धान्तहरुको जन्म भएको दाबी गरे। ‘पहिलो तीन वर्ष चीनले भूराजनीतिक प्रभाव विस्तार गर्न खाेज्याे भनियो। त्यसपछि डेप्ट ट्यापको विषय उठाउन थालिएकाे छ,’ उनले भने, ‘छिमेकी देशहरुलाई प्रभाव पार्न खाेज्याे भनिएकाे छ। पश्चिमा देशहरुको भाषाका प्रभावको कारण यस विषयलाई अघि बढाएको बताएका छन्।’

चाइना एकेडेमी अफ इन्टरनेसनल ट्रेड एन्ड इकोनोमिक को–अपरेसनका प्राध्यापक झु चाइहुईले चीनअघि सारेको बिआरआई परियोजना चौथो विश्वव्यापीकरण भएको बताइन्। ‘पुरानो विश्वव्यापीकरणभन्दा यसमा फरक भनेको पूर्वाधार निर्माणमा यसले जोड दिएको छ,’ प्राध्यापक झुले भनिन्, ‘दक्षिण एशियामा पूर्वाधार निर्माणका लागि लगानी अभाब छ। त्यसलाई पूरा गर्न खोजेका हौं।’