शुरु भयो माछा मार्ने जात्रा

भक्तपुर । भक्तपुरमा ऐतिहासिक एवं प्रसिद्ध नवदुर्गाको माछा मार्ने अर्थात न्यालाकेगु जात्रा शुरु भएको छ । भक्तपुर नगरपालिका–९ सूर्यमढी, वापे पाछाय्किगुबाट जात्रा शुरु भएको हो । हरेक वर्षझै नवदुर्गा देवगण जात्रा विभिन्न २१ स्थानमा सञ्चालन हुने परम्परा रहेको जात्रा व्यवस्थापन समितिका रत्नमान वनमालाले जानकारी दिए ।

सूर्यमढी, तचपाल, क्वाठण्डौ, गछेँ, दथुटोल, इनाचो, गोल्मढी, याछँे, तौमढी, तालाको, मुलाखु, गःहिटी, क्वाछँे, टिबुक्छेँ, विलाछँे, खौमा, इताछेँ, बालाखु, तुलाछें, चोछें, इच्छुमा माछा मार्ने जात्रा चलाउने गरिन्छ ।

मल्लकालदेखि नै सञ्चालन हुँदै आएको सो जात्रामा देवीले पहिरण र मुकुण्डो लगाई बाजाको तालमा देवगणले नाच्ने गर्दछन् । सो नाचमा खिंबाजा, तंबाजा, कंशबाजा, भैरव, महाकाली, बाराही, कुमारी, गुज्यकाली, महालक्ष्मी, महादेव, गणेश, ब्रह्मायणाी, महेश्वरी, भद्रकाली, पुजारी नकीं, बालकुमारी, दुम्ह, सिम्ह र श्वेतभैरव देवगण रहेको हुन्छ ।

जसअनुसार फरक–फरक ढङ्गका व्यवहार, पञ्चरङ्ग ९रातो, कालो, सेतो, हरियो, पहेँलोबाट विभिन्न किसिमको नाच प्रस्तुत गर्ने चलन छ । नारीक्रोध, दानव नरसंहार, नारी विलाप, केटाकेटीको चकचके व्यवहार, मानव जीवनमा गर्ने बेलविवाह, दाम्पत्य जीवनमा हुने रीतिरिवाज, मतिना नाचसँगै जात्रा देखाइन्छ ।

जात्रामा माछा, अण्डा, बारा, चतामारी, योमारी, भटमास, सम्हेबजी, मासुको परिकार, गेडागुडी, दही चिउरा साथै चौरासी व्यञ्जनको प्रयोग हुन्छ । पञ्चबलिको रुपमा हाँस, कुखुरा, राँगो, बोका, भेडा बलि दिने गरेको पाइन्छ । साथै मुख्य बलिको रुपमा सुँगुर लखेटेर ९बां लिकेगु० जात्रा मनाउने चलन रहेको छ ।