इरानमा को बन्लान् राष्ट्रपति ?

बग्दाद (इरान)। इरानमा गत महिना हेलिकोप्टर दुर्घटनामा दिवंगत भएका राष्ट्रपति इब्राहिम राइसीको स्थानमा नयाँ नेतृत्व चयनका लागि शुक्रबार मतदान सम्पन्न भएको छ। करिब ६ करोड १० लाख इरानी नागरिक मतदानका लागि योग्य रहेका छन्।

आज (शनिबार) बिहानसम्ममा प्रारम्भिक र भोलि आइतबारसम्ममा औपचारिक नतिजा आउने अनुमान गरिएको छ । प्रतिबन्धको चपेटामा परेको इरानमा इस्लामिक गणतन्त्र र यसका कट्टर प्रतिद्वन्द्वी इजरायल र संयुक्त राज्य अमेरिकाबीच गाजा युद्ध जारी रहँदा क्षेत्रीय तनाव भइरहेका बेला निर्वाचन भएको हो ।

स्थानीय समयानुसार बिहान ८ बजे देशभरका ५८ हजार ६ सय ४० मतदान केन्द्रमा मतदान भएको थियो । ती केन्द्र १० घण्टाका लागि खुला राखिएका थिए । यद्यपि, अधिकारीहरूले विगतका निर्वाचनमा जस्तै मतदाताको चाप हेरेर समय बढाउन सक्ने जनाएका थिए । सुधारवादी नेता ६९ वर्षीय मसूद पेजेसकियान विभाजित कन्जरभेटिभ खेमाविरुद्ध सशक्त देखिएका छन् । उम्मेदवारहरूको जाँच गर्ने गार्जियन काउन्सिलले उनलाई सभामुख मोहम्मद बघेर गालिबाफ र पूर्वआणविक वार्ताकार सइद जलिलीको प्रभुत्व रहेको कन्जरभेटिभको क्षेत्रविरुद्ध लड्न अनुमति दिएको थियो ।

तेहरानका मेजर अलिरेजा जकानी र रइसीका पूर्वउपराष्ट्रपति अमिर होसेन गाजिजादेह हासेमीले पनि कट्टरपन्थी संगठनबाट राजीनामा दिएपछि धर्मगुरु मुस्तफा पोरमोहम्मदी पनि विवादमा तानिएका छन् ।

इरानका सर्वोच्च नेता अयातुल्लाह अली खामेनीले मतदान सुरु भएलगत्तै मतदान गरेका थिए । ‘निर्वाचन हामी इरानीका लागि हर्ष र खुसीको दिन हो,’ उनले टेलिभिजनमा सम्बोधन गर्दै भने, ‘हाम्रा प्रियजनलाई मतदानको मुद्दालाई गम्भीरतापूर्वक लिन र भाग लिन प्रोत्साहित गर्छौं ।’ यदि कुनै पनि उम्मेदवारले ५० प्रतिशत मत प्राप्त गरेनन् भने ५ जुलाईमा दोस्रो चरणको मतदान हुनेछ । सन् २००५ को मतदानपछि इरानी चुनावी इतिहासमा दोस्रोपटक मतदान भएको छैन । केही समयअघिसम्म सापेक्षिक रूपमा अनिश्चित रहेको पेजेस्कियानको उम्मेदवारीले रूढीवादी र अतिरूढीवादी खेमाहरूको वर्षौंको प्रभुत्वपछि इरानको सुधारवादी पक्षका लागि आशाहरू पुनर्जीवित गरेको छ ।

इरानका अन्तिम सुधारवादी राष्ट्रपति मोहम्मद खातामीले उनलाई ‘इमानदार, निष्पक्ष र मायालु’ व्यक्तिका रूपमा प्रशंसा गरेका छन् । सन् १९९७ देखि २००५ सम्म काम गरेका खातामीले उदारवादी हसन रौहानीलाई पनि समर्थन गरेका थिए । उनको समर्थका कारण रौहानीले राष्ट्रपति निर्वाचनमा विजय हाँसिल गरेका थिए ।