कतै तपाइको बैक खाता सङ्गै एटिएम त ह्याक भएको छैन ???

अन्तराष्ट्रिय ह्याकरहरुले हजारौं नेपालीको एटिएमको डाटा ह्याक गरिसकेको खुलेको छ । दुई हप्ताको बीचमा दुई वटा बिदेशी समूह पक्राउ परेका छन् । उनीहरुमाथि अनुसन्धान गर्दा धेरै नेपालीहरुको एटिएम ह्याक भइसकेको हुनसक्ने नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरोले जनाएको छ ।
आइतबार मात्र ब्यूरोले तीन जना रोमानियन ह्याकरलाई पक्राउ गरेको छ । उनीहरुले ठमेलको एक एटिएम बुथमा गोप्य क्यामरा र स्क्रामर मेसिन जडान गरी नक्कली एटिएम बनाएर पैसा निकाल्दै आएको छ । डाटा र पिन नम्बर समेत चोरी गर्ने भएकाले उनीहरुले बिदेशमा बसेर समेत पैसा चोर्न सक्ने भएकाले पिन नम्बर परिवर्तन गर्न आवश्यक रहेको सिआईबीका डिआईजी नवराज सिलवालले बताए । ‘सुरक्षाका लागि सबैले एटिएम ह्याकर परिवर्तन गर्नु हामी सुझाव दिन्छौं,’ डिआईजी सिलवालले सोमबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा भने,‘बिश्वभरी नै एटिएम ह्याकरहरु सक्रिय भएकाले एटिएम प्रयोगकर्ताहरुले बिशेष ध्यान दिनुपर्ने देखिएको छ ।’

    एटिएम चोरीबाट कसरी बच्ने ?
ATM बुथबाट रकम निकाल्दा वरपर कतै अस्वभाविक उपकरणहरु वा Genuine Parts बाहेकका उपकरणहरु जडान भए-नभएको यकिन गरेर मात्रै Card REPLACE गरी PIN Entry गर्ने  ।

• कुनै ATM बुथमा अस्वभाविक उपकरण जडान भए नभएको यकिन गर्न एक-अर्को ATM बुथसँग तुलना पनि गर्न सकिन्छ ।
• ATM बुथ भित्र विशेषगरी Key pad नजिक प्वाल पारिएको जस्तो  देखिएमा सो प्वालभित्र Pinhole camera जडान गरिएको हुनसक्दछ ।
• कार्डको magnetic stripe मा रहेको Data लाई copy गर्न Genuine Card slot  बाहे अन्य Card slot पनि जडान गरिएको हुन सक्दछ । एक भन्दा बढी card slot देखिएमा सो ATM बुथबाट कारोबार नगर्ने ।
• तपाईले ATM बुथबाट कारोबार गर्ने क्रममा  तपाईले सही PIN Entry गर्नुभएको छ र तपाईको खातामा पर्याप्त Balance पनि छ तर पनि Machine बाट रकम निस्कदैन भने तपाईले नक्कली Card slot मा आफ्नो कार्ड प्रवेश गराउनुभएको हुनसक्दछ । यदि तपाईले आफ्नो card नक्कली Card slot मा प्रवेश गराएको थाहा पाउनुभयो भने तत्काल अर्को ATM बुथमा गई PIN परिवर्तन गर्ने ।
•  Key pad अस्वभाविक जस्तो लागेमा तथा machine मा राम्रोसँग फिट नभएको जस्तो लागेमा सोबाट PIN Entry नगर्ने ।
• ATM बुथ भित्र उल्लेखित अस्वभाविक उकरणहरु जडान गरिएको देखेमा तत्काल नजिकको प्रहरी कार्यालय तथा सम्बन्धित बैंकमा खबर गर्ने ।
• PIN Entry गर्ने क्रममा कोही कसैले देखे-नदेखेको यकिन गरेर मात्र कार्ड REPLACE गरी PIN entry गर्ने ।
• हातले छोपेर सुरक्षित तवरले PIN Entry गर्ने ।
• बैंकबाट SMS Alert सुविधा लिने ।
• आफुले गर्दै नगरेको कारोबारका बारेमा Mobile मा SMS Alert तथा खाता विवरणबाट देखिएमा तत्काल सम्बन्धित बैंकमा खबर गर्ने ।
• समय- समयमा PIN परिवर्तन गरिरहने ।
• आफ्नो ATM Card सकभर कसैलाई प्रयोग गर्न नदिने, कसैलाई नदेखाउने तथा PIN कसैलाई Share नगर्ने ।
• बैंकले ATM बुथ भित्र तथा बाहिरको गतिविधि सुक्ष्म रुपमा CCTV मार्फत निगरानी गर्नुपर्ने र अस्वभाविक तथा शंकास्पद गतिविधि देखिएमा तुरुन्त प्रहरीलाई खबर गर्नुपर्ने ।
• Magnetic Stripe कार्ड भन्दा तुलनात्मक रुपमा सुरक्षित EMV Chip Card हरु नेपालका बैंकहरुले यथाशीघ्र प्रचलनमा ल्याउनुपर्ने ।

श्रोत :